Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Transport drogowy. Nowe zasady odpowiedzialności za przewóz drogowy.


Zgodnie z uzasadnieniem projektu nowelizacji celem nowych przepisów ustawy jest między innymi wyeliminowanie lub ograniczenie patologicznych zachowań firm z branży około transportowej zmuszających przewoźników do naruszania obowiązków lub warunków wykonywania przewozów drogowych lub naruszania przepisów związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego, a także zwiększenie funkcji prewencyjnej i restytucyjnej nakładanych na przewoźników sankcji, przy jednoczesnym zmniejszeniu ich represyjności, co pozwoli na zminimalizowanie obciążeń związanych z istniejącym obecnie systemem kar administracyjnych.

Realizację tych założeń stanowi między innymi art. 92a u.t.d. przewidujący odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmioty wykonujące przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem. Po pierwsze, zdecydowano się na obniżenie wysokości kary nakładanej za pojedyncze naruszenie – z 15.000 zł do 10.000 zł, a także łącznej wysokości nakładanych kar podczas jednej kontroli drogowej, której pułap wynosi również 10.000 zł.

W przypadku kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy przewidziano dywersyfikację odpowiedzialności za naruszenia w ten sposób stwierdzone,
w zależności od rozmiaru prowadzonej działalności przewozowej. Zniesiono bowiem sztywną karę 30.000 złotych nakładaną w oderwaniu od skali prowadzonego przedsiębiorstwa, co było niesprawiedliwe z punktu widzenia mniejszych przewoźników, wobec których tak wysoka kara niejednokrotnie wiodła do istotnego pogorszenia się kondycji firmy oraz utraty płynności finansowej, tak ważnej w obecnych realiach gospodarczych.

Probierzem wysokości kary za naruszenia stwierdzone w wyniku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy jest liczba kierowców zatrudnianych przez niego w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, przy czym trzeba zaznaczyć, że za kierowców uważa się również osoby niezatrudnione, które wykonują osobiście przewozy drogowe na jego rzecz, o czym stanowi ust. 4 omawianego przepisu. Nowa regulacja przewiduje karę:

1. 15.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego średnio do 10 kierowców;

2. 20.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego średnio od 11 do 50 kierowców;

3. 25.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego średnio od 51 do 250 kierowców;

4. 30.000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie większej niż 250;

5. 40.000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.

Ostatnia pozycja związana jest z ust. 7 art. 92a u.t.d., który rozszerza odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego również na inne podmioty wykonujące czynności związane z przewozem drogowym. Dotyczyć to będzie w szczególności spedytorów, nadawców, odbiorców, załadowców, organizatorów wycieczek, organizatorów transportu czy operatorów publicznego transportu zbiorowego. Warunkiem zaistnienia tej odpowiedzialności jest jednak sytuacja, w której dowody i okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. Przesłanka ta znacząco ogranicza przypadki, w których podmioty te podlegać będą owej odpowiedzialności. Na marginesie zaznaczyć wypada, że Inspekcja Transportu Drogowego zyskała prawo do kontroli takich podmiotów (art. 55 ust. 1b u.t.d.).

Na pochwałę zasługuje także związany z omawianą regulacją art. 4 pkt 22 u.t.d. zawierający kompletny katalog przepisów, z których wynikają obowiązki lub warunki przewozu. Zapewni to większą przejrzystość obowiązujących zasad, a także ułatwi prawidłowe organizowanie transportu drogowego.

Wspomnieć trzeba również o całkowicie nowych przepisach art. 92b oraz art. 92c, które określają okoliczności wyłączające odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewozy drogowe. Jak wskazywał Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu z dnia 1 marca 1994 r. (sygn. akt U. 7/93), „podmiot, który nie dopełnia obowiązku administracyjnego, musi mieć możliwość obrony i wykazywania, że niedopełnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności”. W tym duchu pozostaje nowelizacja ustawy o transporcie drogowym, która przewiduje zakaz nakładania kary za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku na podmiot wykonujący przewozy, jeżeli zapewnił on właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców wymienionych w art. 92b przepisów oraz zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15.03.2006r., lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Powyższa sytuacja oczywiście nie wyłącza odpowiedzialności konkretnych osób fizycznych: kierowcy i ewentualnie osoby odpowiedzialnej w przedsiębiorstwie
(art. 92b ust. 2 u.t.d.). W odniesieniu do tych osób wskazać trzeba również regulację art. 92 u.t.d, w której przewidziano odpowiedzialność kierowców za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego ponoszoną na zasadach określonych w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Wprowadzono także nieistniejącą wcześniej odpowiedzialność osób wykonujących czynności związane z transportem (w szczególności osób zarządzających przedsiębiorstwem lub zarządzających transportem w przedsiębiorstwie) ponoszoną na zasadach identycznych, jak dla kierowców. Za takie naruszenia grozi kara grzywny w wysokości do 2000 zł. Pełny wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego znajduje się w odpowiednich załącznikach do ustawy.

 

Filip Mroczek
aplikant radcowski

tagi: transport drogowy, przewoźnik drogowy, ustawa o transporcie drogowym, odpowiedzialność za przewóz drogowy.