Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Bezskuteczna egzekucja wobec spółki to nie koniec


Umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki prawa handlowego ze względu na jego bezskuteczność nie musi być równoznaczne z utratą szans na zaspokojenie należności wierzyciela. Za długi niewypłacalnej spółki mogą bowiem odpowiadać także inne osoby. Dochodzenie roszczeń wobec podmiotów powiązanych z niewypłacalną spółką osobową jest stosunkowo łatwe. Zdecydowanie trudniej sięgnąć do majątku innych osób w przypadku spółki z o.o. Za długi spółki akcyjnej inne osoby w zasadzie nie ponoszą odpowiedzialności.

 

W przypadku spółek osobowych bezskuteczność egzekucji umożliwia wierzycielowi wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko wszystkim lub określonej kategorii wspólników (w zależności od typu niewypłacalnej spółki). Za zobowiązania spółek jawnych odpowiadają solidarnie wszyscy wspólnicy. Podobna reguła obowiązuje w przypadku spółek partnerskich, przy czym partner nie odpowiada za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem wolnego zawodu w spółce przez innego partnera. Odpowiedzialność za długi spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych ponoszą ich komplementariusze.

 

Jeżeli wierzyciel dysponuje tytułem egzekucyjnym (np. prawomocnym wyrokiem albo nakazem zapłaty) wystawionym wyłącznie przeciwko spółce, skierowanie egzekucji do majątku wspólników jest możliwe po uzyskaniu klauzuli wykonalności przeciwko nim. W postępowaniu klauzulowym niezbędne jest wykazanie, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna lub jest oczywiste, iż będzie bezskuteczna. Ponadto wierzyciel powinien przedstawić dowód, iż dana osoba jest wspólnikiem niewypłacalnej spółki. Możliwe jest również wytoczenie od razu powództwa zarówno przeciwko spółce, jak również wobec wspólników. Jednakże postępowanie egzekucyjne przeciwko wspólnikom będzie mogło być wszczęte tylko w przypadku niewypłacalności spółki.

 

Za zobowiązania spółki z o.o. w razie bezskuteczności egzekucji odpowiadają członkowie jej zarządu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż na takich samych zasadach  ponoszą odpowiedzialność również likwidatorzy sp. z o.o. (tak uchwała SN (7) z 28.1.2010, III CZP 91/09, OSNC 2010/6/85, wyrok SN z 25.2.2010, V CSK 248/09, LEX nr 590243). W odróżnieniu od wierzycieli spółek osobowych, wierzyciel niewypłacalnej spółki z o.o., musi jednak wytoczyć odrębne powództwo przeciwko członkowi lub członkom zarządu. W zainicjowanym takim powództwem procesie pozwany członek zarządu może bronić się zarzutem, iż we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie nastąpiło z jego winy. Może także podnieść zarzut, iż mimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wierzyciel spółki nie poniósł szkody. Udowodnienie przez pozwanego członka zarządu którejś z wyżej wymienionych okoliczność spowoduje oddalenie powództwa i utratę szansy na zaspokojenie należności wierzyciela. Stąd też ewentualne wniesienie pozwu przeciwko członkom zarządu niewypłacalnej spółki z o.o. powinno być poprzedzone dokładną analizą okoliczności faktycznych i aspektów prawnych.

 

Jak wyżej wskazano za zobowiązania spółki akcyjnej inne osoby nie ponoszą odpowiedzialności. Jeżeli jednak wierzyciel spółki akcyjnej poniesie szkodę na skutek niezgłoszenia w terminie wniosku o ogłoszenie jej upadłości, może on dochodzić roszczeń odszkodowawczych od osób, które miały obowiązek złożyć taki wniosek.

Piotr Wiśniewski

aplikant radcowski


tagi: postępowanie egzekucyjne, egzekucja, bezskuteczność, niewypłacalność, spółka, wierzyciel, zobowiązanie, dług, odpowiedzialność, wspólnik, członek zarządu