Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Blog

Ulga na złe długi także w PIT i CIT


Dotychczas tzw. „ulga na złe długi” była kojarzona wyłącznie z podatkiem od towarów i usług. Regulacje prawne obowiązujące od 1 stycznia 2020 r. przewidują podatkowe preferencje w przypadku braku otrzymania od kontrahenta należnej zapłaty także dla podatników podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych. Przepisy art. 26i ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 18f ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowią, iż podstawa opodatkowania może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (tj. wynagrodzenia za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej), która nie została uregulowana lub zbyta. W takim przypadku obniżenia podstawy opodatkowania należy dokonać w deklaracji podatkowej za rok podatkowy, w którym od określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie terminu zapłaty niezaspokojonej wierzytelności upłynęło 90 dni. Jeżeli wartość takiego zmniejszenia podstawy obliczenia podatku jest wyższa od tej podstawy, obniżenia podstawy opodatkowania o nieodliczoną wartość dokonuje się w kolejnych latach podatkowych, nie dłużej jednak niż przez okres 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, za który powstało prawo do zmniejszenia. Zmniejszenia podstawy obliczenia podatku w kolejnych latach dokonuje się, jeżeli wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta.

 

Ustawodawca pomyślał też o podatnikach, którzy osiągnęli stratę. W myśl nowych regulacji jeżeli podatnik osiągnął stratę ze źródła, z którym związana jest transakcja handlowa, wówczas kwota straty może być zwiększona o zaliczaną do przychodów należnych wartość niezaspokojonej wierzytelności o zapłatę wynagrodzenia w transakcji handlowej. Powiększenia straty również dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

 

Zmniejszenie podstawy opodatkowania lub zwiększenie straty w ramach „ulgi na złe długi” jest możliwe, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana ani zbyta. Jeżeli po roku podatkowym, za który podatnik skorzystał z „ulgi na złe długi”, zmniejszając podstawę opodatkowania lub zwiększając stratę, jego wierzytelność zostanie uregulowana lub dokona on jej zbycia, wówczas jest on zobowiązany do odpowiedniego podwyższenia podstawy obliczenia podatku albo obniżenia straty o kwotę, jaką wcześniej odliczył od podstawy opodatkowania albo doliczył do straty. Podatnik dopełnia tego obowiązku przy składaniu zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym nastąpiło zaspokojenie albo zbycie wierzytelności.

 

Nowe unormowania są korzystne dla tych przedsiębiorców, których kontrahenci zalegają z płatnościami. Zmartwią natomiast podatników, którzy sami mają zaległości płatnicze z tytułu zapłaty w transakcjach handlowych. Ustawodawca, wprowadzając nową ulgę, zadbał bowiem również o interesy fiskusa. Zgodnie z nowymi przepisami podatnik, który w ciągu 90 dni od upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, nie dokonał zapłaty wynagrodzenia za dostawę lub wykonanie usługi w transakcji handlowej, ma obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość swojego zobowiązania z tego tytułu. Jeśli podatnik, który zalega z płatnością w transakcji handlowej dłużej niż 90 dni, odnotował stratę, wówczas jest zobowiązany do pomniejszenia kwoty straty o wartość niezapłaconego wynagrodzenia. W sytuacji, gdy kwota straty jest mniejsza niż wartość niewykonanego zobowiązania do zapłaty wynagrodzenia w transakcji handlowej, różnica zwiększa podstawę opodatkowania.

 

Podatnik, który nie spłacił swojego długu z tytułu wynagrodzenia w transakcji handlowej, ma obowiązek podwyższenia kwoty podstawy opodatkowania lub obniżenia straty, jeżeli do dnia złożenia przez niego zeznania podatkowego nie uregulował swojego zobowiązania.

 

Jeżeli następnie podatnik ten dokona zapłaty zaległego wynagrodzenia w transakcji handlowej, wówczas zmniejsza on podstawę obliczenia podatku lub zwiększa stratę w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym jego zobowiązanie zostało uregulowane. W przypadku, gdy wartość zmniejszenia podstawy opodatkowania jest wyższa od tej podstawy, zmniejszenia podstawy obliczenia podatku o nieodliczoną wartość dokonuje się w kolejnych latach podatkowych, nie dłużej jednak niż przez 3 lata, licząc od końca roku podatkowego, za który powstało uprawnienie do zmniejszenia. Pamiętać należy, że „ulga na złe długi” w podatkach dochodowych ma zastosowanie wyłącznie do wierzytelności lub zobowiązań, - odpowiednio o zapłatę lub do zapłaty, świadczeń pieniężnych, które wynikają z transakcji handlowych, jeżeli z tytułu tych transakcji przynajmniej u jednej ze stron określa się przychody lub koszty uzyskania przychodów, bez względu na termin ich ujęcia w tych przychodach lub kosztach uzyskania przychodów.

 

Skorzystanie z „ulgi na złe długi” jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki:

1)      dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

2)      od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę - gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;

3)      transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Uprawnienie do „ulgi na złe długi” jest wyłączone, w przypadku gdy wierzytelność o zapłatę wynagrodzenia w transakcji handlowej została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie innych przepisów ustawy, w tym poprzez rezerwy lub odpisy. Wierzytelności odliczone od podstawy obliczenia podatku lub zwiększające kwotę straty w ramach „ulgi na złe długi” nie podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.

 

W rezultacie wprowadzenia omawianych przepisów przedsiębiorca, który w ciągu 90 dni nie otrzymał należnego wynagrodzenia z tytułu transakcji handlowej, nie zapłaci podatku od tego wynagrodzenia. Podatnik, który w ciągu 90 dni nie uregulował wierzytelności swojego kontrahenta z tytułu wynagrodzenia w transakcjach handlowych utraci natomiast korzyść związaną z zaliczeniem kwoty tego wynagrodzenia do kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji często będzie musiał zapłacić podatek od kwoty niespełnionego przez niego świadczenia. Przyjęcie takiej konstrukcji powoduje, że teoretycznie fikus nic nie traci na wprowadzeniu „ulgi na złe długi” w PIT i CIT. Do uiszczenia kwoty podatku, jaka przypadałaby do zapłaty niezaspokojonemu wierzycielowi, ma zasadniczo być zobowiązany jego dłużnik. Nowe przepisy ustaw regulujących podatki dochodowe mają zastosowanie do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po 31.12. 2019.

 

r.pr. Piotr Wiśniewski

Tagi: Ulga na złe długi w PIT i CIT, złe długi 2020, CIT złe długi 2020, 3 lata złe długi, zaległość ponad 90 dni złe długi, art. 18f ust. 1 pkt 1 CIT