Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Nadchodzą dalsze zmiany prawa spółek handlowych


Jak podkreślają autorzy projektu w/w ustawy „Utrudnienia dla przedsiębiorców, zidentyfikowane w obszarze prawa handlowego, wynikają przede wszystkim ze stanu niepewności prawa. Tworzy on nieuzasadnioną barierę przy podejmowaniu decyzji gospodarczych, generuje koszty wynikające z obsługi prawnej, odwleka podjęcie biznesowych decyzji w czasie i zmusza przedsiębiorców do wdawania się w czasochłonne i kosztowne postępowania sądowe. Grupą najbardziej narażoną na niekorzystne efekty w tym zakresie są przedsiębiorcy prowadzący działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością”.

 

Zmiany w zakresie regulacji Kodeksu spółek handlowych zawiera art. 12 (str. 25 – 29 projektu w/w ustawy); wskazać najpierw warto na przepisy dotyczące kapitału rezerwowego. Zgodnie z projektowanym brzmieniem art. 154 §3 k.s.h. „§ 3. Udziały nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej. Jeżeli udział jest obejmowany po cenie wyższej od wartości nominalnej, nadwyżkę przeznacza się na kapitał zapasowy lub kapitał rezerwowy.” Po art. 154 k.s.h. dodaje się natomiast art. 1541 w następującym brzmieniu: „Art. 1541 § 1. Umowa spółki może przewidywać tworzenie kapitału na pokrycie szczególnych strat lub wydatków (kapitał rezerwowy). § 2. O użyciu kapitału zapasowego lub rezerwowego decyduje zgromadzenie wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

 

Jak w w/w kontekście wskazuje się w uzasadnieniu projektu, w obecnym stanie prawnym, w razie obejmowania udziałów po cenie wyżej niż nominalna, wspólnicy muszą dokonać przelewu nadwyżki na kapitał zapasowy. Jest to uregulowanie zbyt restrykcyjne. Podwyższanie kapitału zakładowego ma stanowić mechanizm finansowania spółki, co nie jest wykonalne, gdy ustawowo wprowadza się obowiązek przeznaczania nadwyżki na kapitał zapasowy. Przepisy w zaproponowanym brzmieniu nawiązują do regulacji przyjętej dla spółek akcyjnych w zakresie definicji kapitału rezerwowego i trybu korzystania z niego. Celem projektodawcy jest „uwolnienie” agio, poprzez dopuszczenie do korzystania przez spółkę z nadwyżki pieniężnej, a nie „zamrożenie” jej w kapitale zapasowym. Realizację ww. celu ma zapewnić umożliwienie (odmiennie niż jest to uregulowane w spółce akcyjnej) zawarcia w umowie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mechanizmu polegającego na scedowaniu uprawnienia do użycia kapitału rezerwowego ze zgromadzenia wspólników np. na zarząd lub na radę nadzorczą.

Kolejną wartą odnotowania projektowaną zmianą jest wprowadzenie w art. 1831 paragrafu 2 zgodnie z którym: „W przypadku ograniczenia lub wyłączenia wstąpienia do spółki współmałżonka wspólnika w przypadku, gdy udział lub udziały są objęte wspólnością majątkową małżeńską, współmałżonkowi wspólnika przysługuje prawo spłaty równowartości przypadającej mu części udziału lub udziałów. Do spłaty stosuje się przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego o zwrocie wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonka. Po dokonaniu spłaty udział staje się majątkiem osobistym małżonka będącego wspólnikiem.”

Jak wynika z treści uzasadnienia celem projektowanej regulacji jest jednoznaczne uregulowanie (spornej dotychczas w doktrynie i niejednolitym w tym względzie orzecznictwie) kwestii, który z małżonków jest wspólnikiem, w sytuacji, gdy wkład za udział pochodzi ze środków objętych wspólnością, a umowa spółki zawiera ograniczenia w tym przedmiocie. Wprowadzana norma ma umożliwić wejście do spółki tylko jednemu małżonkowi, przy jednoczesnym zapewnieniu wyrównania uszczerbku w majątku wspólnym, wywołanego finansowaniem udziału z majątku wspólnego (w sytuacji gdy umowa spółki zawiera postanowienie wyłączające możliwość wstąpienia małżonka wspólnika do spółki).

Na zakończenie wskazać należy na istotną z punktu widzenia praktyki i sporną dotychczas kwestię adresata oświadczenia o rezygnacji członka zarządu spółki z o.o. (i konsekwentnie także jej likwidatora) z pełnionej funkcji. W tej kwestii w literaturze i orzecznictwie ostatnich lat prezentowane były różnorodne stanowiska. Zgodnie z projektowanym art. 202 §6 k.s.h. „Członek zarządu składa oświadczenie o rezygnacji spółce. Jedyny członek zarządu albo wszyscy członkowie zarządu składający rezygnację równocześnie, powiadamiają o swojej rezygnacji sąd rejestrowy.”

 

Autorzy projektu wskazują, że zaproponowana zmiana stanowi rozstrzygnięcie toczącego się w doktrynie i orzecznictwie sporu  o adresata oświadczenia o rezygnacji członka zarządu spółki kapitałowej. Częściowe rozwiązanie tego problemu zostało wskazane przez SN w uchwale 7 sędziów SN z 31 marca 2016 r., sygn. III CZP 89/15 zgodnie z którym „Oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji z tej funkcji jest składane - z wyjątkiem przewidzianym w art. 210 § 2 i art. 379 § 2 k.s.h. - spółce reprezentowanej w tym zakresie zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h. Projekt  obejmuje implementowanie ww. rozwiązania do ustawy oraz jego dopasowaniu do potrzeb obrotu gospodarczego. Rozwiązanie zaproponowane przez SN należy bowiem uzupełnić o obowiązek powiadomienia sądu rejestrowego o złożonej rezygnacji przez jedynego członka zarządu (lub wszystkich członków zarządu jednocześnie). Jego celem jest rozwiązanie kilku kwestii – ma zapobiec istnieniu osoby prawnej bez organów właściwych do jej reprezentowania/przyjmowania oświadczeń oraz sytuacji „uwięzienia” członka organu w spółce, jak również ma zabezpieczyć interesy spółki (bowiem niewykonanie tego obowiązku może stanowić podstawę odpowiedzialności deliktowej członka zarządu za wyrządzoną szkodę).

 

Ramy i konwencja niniejszego artykułu nie pozwalają wprawdzie na szersze przedstawienie w/w problematyki, jak i dalszych wartych odnotowania projektowanych zmian, niemniej jednak powrócimy do tematu zmian k.s.h. w kolejnych numerach Informatora; zmiany projektowane w tym względzie mają bowiem wejść w życie już z dniem 1 stycznia 2018 roku.

 

 

 

 

 

Sebastian Ćwiora

radca prawny

 

tagi: zmiany k.s.h. 2018, ksh 2018, rezygnacja z zarządu, małżonek wspólnik sp. z o.o., kapitał rezerwowy, agio a kapitał, komu złożyć rezygnację?


Opublikowano: 20.12.2017