Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Nowe narzędzia walki z przestępczością gospodarczą i zorganizowaną


Nowela określa dwie sytuację przepadku przedsiębiorstwa. Po pierwsze w myśl przepisu, w razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości, sąd może orzec przepadek przedsiębiorstwa stanowiącego własność sprawcy albo jego równowartości, jeżeli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści.

 

Ponadto ustawodawca umożliwił również orzeczenie przepadku przedsiębiorstwa nie stanowiące bezpośrednio własności sprawcy. Mianowicie w razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości, sąd może orzec przepadek niestanowiącego własności sprawcy przedsiębiorstwa osoby fizycznej albo jego równowartości, jeżeli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści, a nadto jego właściciel chciał, aby to przedsiębiorstwo służyło takiemu celowi albo przewidując taką możliwość, na to się godził.

 

Przepadku, nie orzeka się, jeżeli byłoby to niewspółmierne do wagi popełnionego przestępstwa, stopnia zawinienia oskarżonego lub motywacji i sposobu zachowania się właściciela przedsiębiorstwa lub tez jeżeli szkoda wyrządzona przestępstwem lub wartość ukrytej korzyści nie jest znaczna wobec rozmiaru działalności przedsiębiorstwa.

 

W przypadku przedsiębiorstwa nie stanowiącego własności sprawcy sąd może odstąpić od orzeczenia przepadku, także w innych, szczególnie uzasadnionych przypadkach, kiedy byłby on niewspółmiernie dolegliwy dla właściciela przedsiębiorstwa.

 

Ponadto zmianie uległ art. 45 par 2 k.k., zgodnie z którym w razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia została osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa znacznej wartości, albo przestępstwo, z którego została lub mogła zostać osiągnięta, chociażby pośrednio, korzyść majątkowa, zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica jest nie niższa niż 5 lat, lub popełnione w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa - za korzyść uzyskaną z popełnienia przestępstwa uważa się mienie, które sprawca objął we władanie lub do którego uzyskał jakikolwiek tytuł w okresie 5 lat przed popełnieniem przestępstwa do chwili wydania chociażby nieprawomocnego wyroku, chyba że sprawca lub inna zainteresowana osoba przedstawi dowód przeciwny. Tym samym ustawodawca nałożył na skazanego chcącego zachować swój majątek w ww. przypadkach obowiązek wykazania, iż pochodzi on z legalnych źródeł.

 

Ponadto, ustawodawca wprowadził możliwość orzeczenia przepadku nawet w razie braku skazania sprawcy, jeżeli zebrane dowody wskazują, że w razie skazania zostałby orzeczony przepadek. Sąd może go orzec także w razie śmierci sprawcy, umorzenia postępowania z powodu niewykrycia sprawcy, oraz zawieszenia postępowania w sprawie, w której nie można

ująć oskarżonego albo oskarżony nie może brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby.

Szczególne wątpliwości budzi wprowadzenie możliwości ustanowenia zabezpieczenia wykonania orzeczenia, poprzez ustanowienie przymusowego zarządu przedsiębiorstwa i wyznaczenie zarządcy spośród osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego, o której mowa w ustawie z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji doradcy restrukturyzacyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 883).W toku postępowaniu przygotowawczego postanowienie o zabezpieczeniu przez ustanowienie przymusowego zarządu wydaje prokurator oraz podlega ono następnie zatwierdzeniu przez sąd. Celem działań zarządcy jest zapewnienie ciągłość pracy zabezpieczonego przedsiębiorstwa oraz przekazanie sądowi lub prokuratorowi posiadanych informacji mających znaczenie dla toczącego się postępowania, w szczególności o sposobie i okolicznościach wykorzystania tego przedsiębiorstwa do popełnienia przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści oraz o rzeczach i dokumentach mogących stanowić dowód w sprawie.

 

Rozwiązania powyższe maja przyczynić się do  bardziej skutecznej walki z przestępczością gospodarczą i zorganizowaną. Z pewnością rzeczywiście istnieje potrzeba wyposażenia organów ścigania w skuteczniejsze narzędzia. Niestety powyższa nowela może budzić poważne wątpliwości w zakresie tego w jaki sposób i jak będzie ona wykorzystywana w praktyce. W szczególności, w jaki sposób organy korzystać będą z możliwości ustanowenia przymusowego zarządu przedsiębiorstwa, które nastąpić może jeszcze przed prawomocnym skazaniem sprawcy.

 

Dorota Marszelska-Foss

radca prawny

 

tagi: ustanowienie przymusowego zarządu przedsiębiorstwa w postępowaniu karnym, konfiskata rozszerzona, przepadek przedsiębiorstwa w postępowaniu karnym

 

Opublikowano: 28.08.2017