Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Polski ZUS tylko, gdy większy obrót


Polscy przedsiębiorcy delegujący personel do pracy w innym kraju członkowskim z UE są z reguły zainteresowani możliwie jak najdłuższym pozostawaniem pracowników w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, a to zarówno z uwagi na optymalizację kosztów, jak i ze względów organizacyjnych. Dalsze podleganie przez pracownika zatrudnianego dotychczas na terenie Polski polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych jest zasadniczo możliwe wówczas, gdy przewidywany okres zatrudnienia za granicą nie przekracza 24 miesięcy. Zasadniczo, albowiem rozstrzygając kwestię miejsca podlegania ubezpieczeniom społecznym analizować należy nie tylko kryteria dotyczące delegowanego pracownika, ale i kryteria dotyczące zatrudniającego go przedsiębiorcy. Jedną z nich jest obrót osiągany przez takiego przedsiębiorcę na terenie Polski, obrót ten nie może być bowiem niższy niż 25%.

 

Do wskazanego wyżej progu 25% obrotu osiąganego przez przedsiębiorcę na obszarze państwa, w którym przedsiębiorca „normalnie prowadzi swą działalność” (art. 14 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009) nawiązuje art. 14 ust. 8 w/w rozporządzenia WE. Zgodnie z jego treścią W celu określenia, czy znaczna część pracy jest wykonywana w danym państwie członkowskim, należy uwzględnić określone kryteria orientacyjne, w tym obrót, czas pracy, liczba świadczonych usług lub dochód. Jak dalej stanowi art. 14 ust. 8 w/w rozporządzenia „w ramach ogólnej oceny, spełnienie takich kryteriów w proporcji mniejszej niż 25 % tych kryteriów wskazuje, że znaczna część pracy nie jest wykonywana w danym państwie członkowskim.”

 

Do w/w progu obrotu nawiązuje tzw. Praktyczny poradnik Ustawodawstwo mające zastosowanie w Unii Europejskiej (UE), Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) i Szwajcarii (zob. str. 9) opracowany przez Komisję ds. Zabezpieczenia Społecznego UE. Ten obszerny, opublikowany w wszystkich językach państw członkowskich UE informator dotyczący zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym zamieszczony m.in. na oficjalnej stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (http://www.zus.pl/pliki/poradniki/Praktyczny_Poradnik_grudzien_2013.pdf), stanowi dla ZUS punkt wyjścia dla oceny miejsca podlegania ubezpieczeniom społecznym danego pracownika.

 

Przesłanka obrotu, choć nie jedyna (w/w Praktyczny poradnik w ślad za odnośnymi regulacjami rozporządzeń oraz ich wykładnią zawartą w unijnej Decyzji A2 wskazuje na szereg innych przesłanek, których zaistnienie po stronie pracownika albo przedsiębiorcy należy zbadać okolicznościach danego przypadku), zajmuje jednak, jak wskazują doświadczenia praktyki oraz orzecznictwo ZUS i sądów pracy centralną pozycję. Tytułem przykładu: w razie stwierdzenia przez ZUS, że dany przedsiębiorca zarejestrowany w Polsce dysponuje w Polsce jedynie personelem administracyjnym, zaś całokształt albo zdecydowaną większość zleceń pozyskuje i realizuje na terenie Holandii, to pracownicy delegowani przez niego w ramach realizacji takich zleceń na obszar Holandii od razu podlegać będą holenderskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych (tam i według holenderskich przepisów obowiązany będzie odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne polski przedsiębiorca i tam też dopełniać obowiązków informacyjnych, – co wymagać będzie znacząco większych nakładów organizacyjnych i finansowych niż w Polsce).

 

Przypisywanie przesłance obrotu kluczowego znaczenia dla oceny miejsca podlegania ubezpieczeniom społecznych w ramach UE dostrzec można również i w orzecznictwie sądów pracy i ubezpieczeń społecznych. Np. w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dn. 9 października 2014r. (sygn. akt III AUa 2945/13) podkreślono, że wobec cyt. „nie wykazania przez przedsiębiorcę spełnienia kluczowego kryterium obrotu w proporcji minimalnej 25 % obrotu krajowego, przyjąć należało, że znaczna część pracy nie jest wykonywana w Polsce. W tym bowiem znaczeniu Polska nie jest krajem członkowskim, w którym płatnik „normalnie prowadzi swoją działalność” w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004.” Podobne stanowisko prezentuje Sąd Najwyższy (zob. wyrok z 4 czerwca 2014r. III UK 550/13, zob. str. 10 i nast. uzasadnienia tego wyroku) wskazując, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca osiąga na obszarze Polski obrót niższy niż 25% całokształtu swoich obrotów, to nie może opłacać składek na ubezpieczenie społeczne pracowników delegowanych w Polsce. Znamienne jest przy tym, że inne kryteria wskazywane przez w/w regulacje unijne, których wystąpienie badać należy odpowiednio po stronie przedsiębiorcy i pracownika, Sąd Najwyższy zdaje się uważać za drugorzędne.

 

Na zakończenie wskazać warto, że do rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w 7 osobowym składzie (sygn. III UZP 5/15) przedstawione zostało następujące zagadnienie prawne: „Czy prowadzenie normalnej działalności w Polsce przez pracodawcę, który także deleguje pracowników do pracy w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2004.166.1), wymaga oceny wszystkich kryteriów charakteryzujących prowadzenie zazwyczaj znacznej części działalności w Polsce, innej niż działalność związana z samym zarządzaniem wewnętrznym, czy też "w najistotniejszym stopniu" zależy od ustalenia co najmniej 25% proporcji obrotu krajowego w porównaniu do wielkości obrotu uzyskiwanego z kontraktów i pracy delegowanych pracowników do pracy w innych państwach członkowskich UE?”

O tym, jakie stanowisko w tej istotnej dla rzeczy polskich przedsiębiorców świadczących usługi w innych państwa UE sprawie zajmie SN w składzie 7 sędziów poinformujemy Państwa w kolejnych numerach Informator Lege artis gdy tylko nastąpi jej rozstrzygnięcie. Nie można oczywiście również wykluczyć, że Sąd Najwyższy wystąpi w tej sprawie z tzw. pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

 

Sebastian Ćwiora

radca prawny

 

Tagi: 25% obrotu, ZUS a 25% obrotu, rozporządzenie 889 a 25%, ZUS od pracowników delegowanych, III UK 550/13, III UZP 5/15, III AUa 2945/13, praktyczny poradnik a obrót, ZUS Zaświadczenie A1 obrót