Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Konsekwencje złożenia fałszywego oświadczenia o wniesieniu wkładów na pokrycie lub podwyższenie kapitału zakładowego


Art. 291 KSH, regulujący omawiane zagadnienie, miał swój odpowiednik już na gruncie Kodeksu Handlowego z 1934 roku. Po długiej przerwie znów zaczął wzbudzać kontrowersje, a konsekwencje zainteresowania tą, nieco zapomnianą, regulacją mogą być dotkliwe.

 

Wskazany przepis sankcjonuje zarówno umyślne, czyli w pełni świadome, jak i niedbałe, wynikające z niezachowania należytej staranności, złożenie nieprawdziwego oświadczenia zawierającego zapewnienie o wniesieniu w całości wkładów na pokrycie kapitału zakładowego lub jego podwyższenia. Odpowiedzialność ponoszą jedynie członkowie zarządu, przy czym podczas ustalania ich kręgu nie należy sugerować się wyłącznie treścią wpisu do rejestru, istotne jest faktyczne pełnienie funkcji w momencie złożenia fałszywego oświadczenia. Należy zaznaczyć, iż w przypadku uchybienia obowiązkowi złożenia oświadczenia przez niektórych członków zarządu, nie ponoszą oni odpowiedzialności nawet, gdy wiedzieli o nieprawdziwości oświadczenia.

 

Owa fałszywość oświadczenia woli członków zarządu może wyrażać się w tym, że wkłady nie zostały w ogóle wniesione, uczyniono to jedynie częściowo albo pozornie - formalnie wniesiono, ale natychmiast po zarejestrowaniu spółki albo podwyższeniu kapitału zakładowego wycofano.

 

Próba uchylenia się od odpowiedzialności przez powołanie chociażby faktu działania w zaufaniu do innych członków zarządu czy księgowego spółki pozostanie bezskuteczna. Taki rodzaj odpowiedzialności nazywany jest  odpowiedzialnością za fałsz, czyli samo złożenie niezgodnego z prawdą oświadczenia. Jego sprostowanie, zastępcze wniesienie wkładu lub doprowadzenie do uzupełnienia jego wartości, a nawet wniesienie wszystkich brakujących wkładów, choćby stało się to niezwłocznie po wpisie spółki, nie zwolni członka zarządu z odpowiedzialności.

 

Bez wątpienia jednak to brak konieczności zaistnienia przesłanki w postaci wyrządzenia szkody wierzycielowi spółki stanowi najbardziej dotkliwy aspekt tej regulacji. Odpowiedzialność jest tu zatem niezależna od tego, czy istnieje związek między niewpłaceniem kapitału zakładowego, a niemożliwością zaspokojenia zobowiązania. Co więcej, występuje ona nawet wówczas, gdy pretensje wierzycieli są ściągalne z majątku spółki.

 

Członkowie zarządu odpowiadają wobec wierzycieli solidarnie ze spółką za wszelkie jej zobowiązania przez 3 lata od jej zarejestrowania lub dnia wpisania do rejestru podwyższenia kapitału zakładowego. W konsekwencji wierzyciel może wyegzekwować całość długu od zarządcy spółki, któremu przysługują wobec niej roszczenia regresowe, umożliwiające odzyskanie chociaż części zapłaconej kwoty.

 

Omówiona regulacja, ze względu na swoją dotkliwość i nieco karny charakter, ma bez wątpienia z jednej strony zniechęcić członków zarządu do świadomego składania niezgodnych z prawdą oświadczeń dotyczących wniesienia wkładów na pokrycie lub podwyższenie kapitału zakładowego, a z drugiej zachęcić do weryfikowania poświadczanych informacji, zachowywania należytej staranności podczas wykonywania swych obowiązków. Pozycja wierzycieli, którzy muszą wykazać jedynie fałsz w złożonym oświadczeniu, umyślność lub niedbalstwo w działaniu oraz istnienie wierzytelności wobec spółki, jest bez wątpienia umocniona ową regulacją. Jeżeli obecna tendencja wzrostu popularności opisanej regulacji będzie się utrzymywać, członkowie zarządu nierzetelnie wykonujący swoje obowiązki powinni mieć się na baczności.

Małgorzata Łobocka

 

 

Tagi: kapitał zakładowy spółki, podwyższenie kapitału zakładowego, fałszywe oświadczenie członka zarządu, odpowiedzialność członka zarządu, rejestracja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością