Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Produkt = odpowiedzialność | Ogólne bezpieczeństwo produktów


Główną osią regulacji jest pojęcie produktu, tj. rzeczy ruchomej. Nie musi być to wyrób nowy. Ustawa identyczne obowiązki nakłada również na rzeczy używane, naprawiane oraz regenerowane. Chodzi jednak o takie sytuacje, kiedy owa rzecz, choćby nowa, przeznaczona była do użytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieństwo, że może być używana przez konsumentów, nawet jeżeli nie była dla nich przeznaczona. Jeśli zaś dany wyrób dopiero ma zostać naprawiony lub refabrykowany przed użyciem, i jako taki jest oferowany, wówczas ustawa nie ma zastosowania, o ile dostarczający powiadomił konsumenta o takich właściwościach zbywanej rzeczy. To samo dotyczy antyków.

 

Powinności wynikające z omawianej regulacji dotyczą producentów lub dystrybutorów, którzy tak rozumiany produkt dostarczają lub udostępniają, odpłatnie bądź nieodpłatnie, nawet w ramach świadczenia usługi. Podmiotowy zakres stosowania ustawy jest szeroki, albowiem za producenta rozumie się:

-      przedsiębiorcę prowadzącego w UE lub na terytorium EFTA działalność polegającą na wytwarzaniu produktu, albo

-      każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie;

-      osobę, która naprawia lub regeneruje produkt,

-      przedstawiciela wytwórcy, a jeśli wytwórca takowego nie wyznaczył: importera produktu (w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w UE).

 

Za producenta może zostać poczytany również każdy inny przedsiębiorca, który uczestniczy w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania produktu, jeżeli jego działanie może wpływać na właściwości produktu związane z jego bezpieczeństwem. Biorąc więc nawet pośredni udział w łańcuchu pomiędzy pierwotnym wytwórcą a konsumentem możemy stać się odpowiedzialni za bezpieczeństwo finalnego wyrobu, co warto mieć na uwadze w momencie zawierania kontraktów handlowych.

 

Drugą kategorią podmiotów, do których stosuje się ustawę są dystrybutorzy. Jest nim przedsiębiorca uczestniczący w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania produktu, którego działalność nie wpływa na właściwość produktu związane z jego bezpieczeństwem. Sam fakt jedynie dalszego zbywania uprzednio wprowadzonych do obrotu produktów aktualizuje stosowanie ustawy oraz rodzi po stronie dystrybutora szereg przewidzianych jej literą obowiązków.

Producent jest zobligowany do wprowadzania na rynek wyłącznie produktów bezpiecznych. Są nimi takie wyroby, które w zwykłych lub w innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć, warunkach ich używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktów, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarzają żadnego zagrożenia dla konsumentów, lub stwarzają znikome zagrożenie, dające się pogodzić z ich zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego.

Ocena bezpieczeństwa konkretnego produktu dokonywana przez Inspekcję Handlową, winna uwzględniać cechy badanego produktu, takie jak skład, opakowanie, instrukcję montażu, uruchomienia, instalacji czy konserwacji. Inspektorzy będą brać pod uwagę również sposób oraz zakres oddziaływania na inne produkty, jeżeli można w sposób uzasadniony przewidzieć, że kontrolowany wyrób będzie używany łącznie z innymi produktami.

 

Istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa jest również należyte oznakowanie wyrobu, odpowiednie ostrzeżenia czy dodatkowe instrukcje, dotyczące użytkowania lub postępowania z produktem zużytym. Brak tychże, lub ich niedostateczna czytelność lub dokładność może doprowadzić do nałożenia dotkliwych sankcji.

 

Również sam wygląd produktu (rozumiany bardzo szeroko, jako kształt, zapach, kolor, wygląd, skład, konstrukcja, wykończenie, opakowanie, etykieta, pojemność, wielkość) nie jest bez znaczenia. W szczególności produkty, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (imitacje, np. produktów spożywczych) nie mogą posiadać cech i właściwości wywołujących u konsumentów, zwłaszcza u dzieci, przeświadczenia, że są to środki spożywcze, jeżeli próba konsumpcji imitacji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi. Na etykiecie lub opakowaniu powinno się zamieścić zrozumiałą i łatwą do odczytania informację o rzeczywistym przeznaczeniu imitacji, sposobie jej używania i zalecanych środkach ostrożności oraz wskazówki dotyczące postępowania w sytuacji zagrożenia.

 

Ponadto szczególną uwagę należy zwrócić na kategorię konsumentów, narażonych na ewentualne niebezpieczeństwo w związku z używaniem produktu. Inne, dużo większe wymagania stawia się wyrobom, które skierowane są głównie do takich grup jak dzieci czy osoby starsze. Należy jednak pamiętać, iż o przeznaczeniu produktu decydować powinien wygląd produktu i jego rzeczywiste przeznaczenie, a nie deklaracja przedsiębiorcy. Obchodzenie w ten sposób przepisów (i ewentualnych szczególnych wymagań technicznych takich jak Polskie Normy) nie jest dopuszczalne, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. (VI SA/Wa 1391/11).

O dalszych obowiązkach producentów i dystrybutorów oraz sankcjach za naruszenie ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa opowiemy w dalszych częściach informatora.

 

Filip Mroczek
aplikant radcowski


Tagi: ogólne bezpieczeństwo produktów, certyfikacja CE, ocena zgodności, system oceny zgodności, wygląd produktu, przeznaczenie produktu, deklaracja zgodności, bezpieczny produkt, odpowiedzialność dystrybutorów za produkty niebezpieczne, odpowiedzialność producenta za produkty niebezpieczne, imitacja żywności, wypadek konsumencki, kontrola Inspekcji Handlowej