Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Produkt = odpowiedzialność | cz. 3


Można powiedzieć, że tak zwane pierwsze skrzypce gra w tym zakresie ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, pełniąca funkcję regulacji szczególnej względem szerzej znanych postanowień k.c. Ustawa ta znajduje zastosowanie, jeżeli zbycie dokonywane jest w zakresie działalności przedsiębiorstwa, a nabywca zawiera umowę w celu niezwiązanym z działalnością zawodową lub gospodarczą (na potrzeby niniejszego artykułu nabywcę określić można jako konsument). Mimo takiej nazwy ustawy, ma ona zastosowanie nie tylko do umów sprzedaży, lecz również do umów dostawy, sprzedaży komisowej czy umowy o dzieło, a także innych podobnych umów.

Ustawę stosuje się ponadto do umów, których przedmiotem jest towar konsumpcyjny, tj. rzecz ruchoma nabywana przez konsumenta. Z zakresu zastosowania ustawy wyłączony jest więc obrót nieruchomościami. Nie ma też znaczenia, czy towar konsumpcyjny jest nowy czy używany.

Poza rozwiniętymi obowiązkami informacyjnymi sprzedawcy głównym skutkiem ustawy jest wprowadzenie szczególnego rodzaju odpowiedzialności za sprzedany konsumentowi produkt. Wyłączone jest bowiem stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego odnoszących się do rękojmi za wady sprzedanej rzeczy oraz gwarancji jakości (art. 556-581 k.c.). Zamiast odpowiedzialności z tytułu rękojmi czy gwarancji sprzedawca ponosi wobec kupującego odpowiedzialność z tytułu niezgodności towaru z umową.

Co do zasady pojęcie niezgodności towaru z umową jest zakresowo szersze od pojęcia wady i obejmuje zarówno wady fizyczne rzeczy jak i wady prawne, w ich ujęciu kodeksowym, klasycznie zastrzeżonym dla rękojmi. Ustawa idzie jednak o krok dalej stanowiąc, iż odpowiedzialność sprzedawcy może zaistnieć także wtedy, gdy towar będący przedmiotem sprzedaży jest niezgodny z udzielonymi zapewnieniami osób wprowadzających rzeczy te do obrotu krajowego w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa (art. 4 ust. 4) a także, gdy zapewnienia co do towaru składane są przez osoby podające się za producenta poprzez umieszczenie na towarze swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego. Oznacza to, że treść zawarta w reklamie danego produktu może mieć znaczenie z punktu widzenia oceny zawartej umowy sprzedaży odnoszącej się do reklamowanej rzeczy. Niezgodność z umową może dotyczyć również sytuacji nieprawidłowego zamontowania albo uruchomienia rzeczy, nawet jeśli czynności te wykonywane są przez samego kupującego, zgodnie z załączoną do produktu instrukcją.

Ustawa wprowadza szereg domniemań, które pomocne są przy ustalaniu zaistnienia stanu niezgodności z umową. Jeżeli konsument i sprzedawca indywidualnie uzgadniali właściwości towaru, to domniemywa się, że sprzedana rzecz jest zgodna z umową, jeżeli odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi lub ma cechy okazanej kupującemu próbki albo wzoru, a także gdy nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawarciu umowy (chyba że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia).

Jeżeli zaś właściwości towaru nie były uzgadniane, przewidziane prawem domniemanie nakazuje uznawać towar konsumpcyjny za zgodny z umową, jeżeli rzecz sprzedana nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany, oraz gdy jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym towar tego rodzaju. Podobnie jest, jeżeli towar odpowiada rozsądnym oczekiwaniom.

Domniemania te można obalić, jednak ciężar takiej czynności spoczywa na kupującym. Co więcej, sprzedawca nie jest związany zapewnieniami co do towaru konsumpcyjnego, jeżeli w trakcie procesu wykaże, że zapewnienia tego nie znał ani, oceniając rozsądnie, znać nie mógł. Ponadto jeżeli zapewnienia te nie mogły mieć wypływu na decyzję kupującego o zawarciu umowy, albo jeżeli treść tych zapewnień sprostowano przed jej zawarciem, sprzedawca tymi oświadczeniami nie jest związany. Dalsza możliwa obrona sprzedawcy przed odpowiedzialnością za niezgodność towaru konsumpcyjnego z umową polegać może na wykazaniu, że kupujący o tej niezgodności wiedział lub, oceniając rozsądnie, powinien był wiedzieć (co ocenia się na chwilę zawarcia umowy).

W kolejnej części artykułu przedstawione zostaną możliwości obrony sprzedawcy w odniesieniu do terminów dla zgłaszania niezgodności towaru z umową, terminy przedawnienia tych roszczeń, a także powinności sprzedawcy w razie wystąpienia jego odpowiedzialności oraz kwestie związane z gwarancją.

Filip Mroczek
aplikant radcowski


Tagi: towar konsumpcyjny, odpowiedzialność sprzedawcy, konsument, prawa konsumenta, sprzedaż konsumencka, niezgodność towaru z umową, gwarancja konsumencka