Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb.
Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.   Dowiedz się więcej
Nie pokazuj tej informacji

"Non in legendo, sed in intelligendo leges consistunt"

Prawo gospodarcze

Upadłość kontrahenta – co dalej? Praktyczne vademecum dla przedsiębiorców cz. III


Tak, jak wcześniej wyjaśnialiśmy, postępowanie upadłościowe może być prowadzone w dwóch wariantach likwidacyjnym bądź układowym. Dychotomia ta ma również znaczenie z punktu widzenia skutków ogłoszenia upadłości. Z uwagi jednak na to, iż w praktyce obrotu częściej występuje upadłość likwidacyjna, w dalszej części artykułu postaramy się przedstawić wybrane zagadnienia związane z ogłoszeniem tego rodzaju upadłości.

Istotnym jest to, że ogłoszenie upadłości likwidacyjnej wiąże się z postawieniem w stan wymagalności zobowiązań upadłego, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Nadto zobowiązania niepieniężne z mocy prawa przekształcane są w zobowiązania pieniężne. Zatem konsekwencje te wprost wpływają na obowiązki stron umów, niekiedy istotnie je modyfikując. Na marginesie dodać można, iż wbrew nierzadko występującym w praktyce obrotu klauzulom umownym, nieważne są postanowienia umów, które zastrzegają na wypadek ogłoszenia upadłości jednej ze stron rozwiązanie umowy lub też jej zmianę. Szerzej o tej problematyce pisaliśmy już w jednym ze wcześniejszych wydań Informatora.

Zbaczące jest również to, że ogłoszenie upadłości jednego z małżonków skutkuje tym, iż dotychczasowy ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej ulega z mocy prawa przekształceniu w ustrój rozdzielności majątkowej. Co ważne majątek wspólny małżonków wchodzi w skład masy upadłościowej, a współmałżonek może jedynie domagać się wierzytelności pieniężnej z tytułu udziału w tymże majątku w toku postępowania upadłościowego. Doniosłość tychże regulacji w praktyce nie może zostać przeceniona. Przepis ten bowiem jest częstokroć argumentem dla wierzycieli, aby wnosić o ogłoszenie upadłości dłużnika, którego majątek osobisty jest niewielki, a z różnych przyczyn nie może sięgnąć do majątku wspólnego małżonków, najczęściej z uwagi na brak pisemnej zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. W ten sposób pojawia się realna możliwość odzyskania należności, na co nie można by liczyć w toku egzekucji komorniczej.

Należy również pamiętać, iż niestety dla potencjalnych wierzycieli, również i czynności dokonane z podmiotem, który nie znajduje się w stanie upadłości w chwili zawierania umowy mogą okazać się w ryzykowne i mogą w przyszłości zostać zakwestionowane. W szczególności bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego, w tym również zakwestionowane mogą zostać np. ugody sądowe.

Ponadto bezskuteczne wobec masy upadłości są również odpłatne czynności prawne, które zawarte zostały w okresie pół roku przed ogłoszeniem upadłości z osobami bliskimi w stosunku do upadłego  lub podmiotami z nim powiązanymi kapitałowo. Zakwestionowana może zostać również nawet zapłata przez upadłego należnego aczkolwiek niewymagalnego długu bądź tez jego zabezpieczenie, dokonane nie wcześniej aniżeli dwa miesiące od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Wreszcie zauważyć należy, iż po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej wszelkie postępowania sądowe lub egzekucyjne z zasady nie mogą być prowadzone, a wierzytelności w nich dochodzone winny być zgłoszone w toku postępowania upadłościowego.

Powyżej przedstawione niektóre z konsekwencji prawnych ogłoszenia upadłości pokazują, iż przy zawieraniu umów należy ze szczególną wnikliwością weryfikować nie tylko sam fakt wszczęcia postępowania upadłościowego kontrahenta, ale weryfikacja ta powinna być szersza i obejmować prognozę kondycji finansowej danego podmiotu co najmniej na okres jednego roku.

Przemysław Wolski
radca prawny

tagi: skutki ogłoszenia upadłości kontrahenta, jak odzyskać pieniądze od upadłej spółki, upadłość a termin spełnienia świadczenia, ogłoszenie upadłości a wykonanie umowy, egzekucja komornicza a ogłoszenie upadłości, postępowanie sądowe a ogłoszenie upadłości